Eduard Zaloshnja, Andrea Stefani dhe Ilir Yzeiri komentojnë batutat e para të garës elektorale të 23 qershorit. Si po sillen para zgjedhësve Berisha, Rama e të tjerët.   Eduard Zaloshnja: Votohet për fanelat e ekipeve, jo për individët Duket se fushata po përjeton një ndryshim cilësor, duke kaluar nga townhall-et e mbyllura, në mitingje masive. Gjithashtu vendin e propozimeve konkrete, po e zënë mesazhet populiste. Si e komentoni këtë fazë të fushatës së 23 qershorit? Duket se ndikimi anglo-amerikan i konsulentëve të partive kryesore po ndihet gjithnjë e më tepër në fushatat shqiptare. Pas një fushate të gjatë me tryeza të rrumbullakëta dhe town hall-e, në të cilat janë shpalosur programet dhe janë dhënë premtime të detajuara nga palët, kanë filluar mitingjet masive, të cilat synojnë të ngrenë optimizmin e elektorateve përkatëse si dhe energjizimin e militantëve, të cilët pastaj shpërndahen lagje më lagje e rrugicë më rrugicë, për t’i mbushur mendjen çdo votuesi të vakët apo të...

Partitë e grumbullura sot në koalicionin që, për konvencion, quhet i majtë, regjistruan zyrtarisht 780 mijë vota të vlefshme në 2009-ën, ose 51.4% të totalit. Por edhe po të kishin qenë atëherë në një koalicion të vetëm dhe të kishin regjistruar të njëjtin numër votash, në garën për mandate, partitë e majta do të kishin dalë humbëse përballë një koalicioni të bashkuar të djathtë (edhe ky për konvencion quhet i djathtë, sepse në të përfshihen aktualisht parti të djatha si LZHK-ja, PDK-ja, Balli Kombëtar, përveç PD-së kuqeblu, partisë së majtë të Xhuvelit, etj.). Konkretisht, koalicioni i majtë do të kishte marrë 69 mandate nga 140, ose vetëm 49.3% të mandateve. Kjo, kryesisht prej dy faktorëve: Votat fiktive dhe formula D’Hondt. Së pari, nga ndodhitë në Ruzhdie të Fierit dhe në Dajç të Lezhës, mund të hamendësohet se Koalicioni i Djathtë e ka ndihmuar veten me vota fiktive emigrantësh që nuk kanë qenë fare në Shqipëri ditën e votimit. Se sa ka qenë efekti i këtij faktori nuk mund të...

Sa më shumë afrohet 23 qershori, aq më të shumta po bëhen argumentimet morale në ligjërimin politik. Duhej të ndodhte e kundërta, gjithë ligjërimi publik do të duhej të mbisundohej nga arsyetime politiko-ekonomike, meqë zgjedhjet janë ngjarje mirëfilli politike. Ku i ka rrënjët kjo shmangie? Për të mos humbur në morinë e fakteve dhe për ta shtjelluar dukurinë në hapësirën e një shkrimi gazete, po përqendrohemi vetëm në një nga rastet: poterja e reagimeve morale që ngjalli afrimi PS-LSI në gjysmën e parë të prillit. Ajo që do të shtjellojmë në vijim nuk ka të bëjë me aritmetikën politike, d.m.th. me pyetjen se si do të ndikojë ky afrim në rezultatin e 23 qershorit. Nuk ka lidhje as edhe me gjykimin moral, thënë ndryshe, me diskutimin sa i moralshëm/i pamoralshëm është ky afrim. Personalisht ndaj pikëpamjen e shprehur tashmë nga shumë intelektualë, pikëpamje që thotë se në rrafsh individual, d.m.th. në rrafshin Rama-Meta, lëvizja është larg së qeni e moralshme, por në rrafsh shoqëror e...

  Justifikimi i ”majtë” që i referohet SIRIZA, por edhe një pjesë e të Majtës jashtë-parlamentare, për të justifikuar qëndrimin e tyre të papranueshëm kur këmbngulin në qëndrimin tonë në BE, pavarsisht katastrofës ekonomike të shtresave popullore, është se ai është qëndrim autentik ndërkombëtar. Dhe kjo, ndryshe nga qëndrimi “nacionalist”, siç e përshkruajnë shumë nga ata, qëndrimin se vetëm dalja e menjëhershme unilaterale dhe dalja paralele nga BE-ja dhe Eurozona, me ndërthurje me masa të tjera radikale që citova në artikullin pararendës, do të mund të ndalonte katastrofën e kryer. Nuk do të qëndroj këtu te “argumentet” e tipit se një qëndrim i njëjtë është kombëtar sepse e mbështesin sot rrymat e fryra “kombëtare” në të gjithë Europën, sepse atëherë duhet të mos merreshim historikisht me beteja nacionalçlirimtare, as edhe të mbështesim sot beteja të njëjta në Libi ose Siri sepse i mbështesin edhe nacionalistët! Por, beteja kundër globalizmit neoliberal (jo kundër...

Shakaxhinjtë e ngeshëm thoshin se telenovela e njohur nuk mbaronte kurrë, sepse secili nga personazhet mund të dashurohej, martohej a të bënte sherr me cilindo nga të tjerët, e kur të mbaronin të gjitha kombinacionet, ja nisnin nga e para. Kështu dhe me listat tona   Politika, si një sport i masave për shqiptarët, ka kapur kulmet e audiencës këto ditë. Dhe me të drejtë: Kureshtja e më pas komentimi i emrave të përveçëm të listave të kandidatëve për deputetë, duhet quajtur një e drejtë legjitime e votuesve, një interesim i kuptueshëm mbi ligjvënësit e ardhshëm. Dhe në rastin konkret, shumica dërrmuese e emrave të partive të mëdha, me futjen në një vend të caktuar të listës janë automatikisht deputetë. Edhe sikur bazimi tek rezultatet e zgjedhjeve të kaluara (që përcaktojnë vijën virtuale të sigurisë) të jetë i gabuar, ky marzh gabimi është i vogël. Pra, një “e mirë” e sistemit proporcional është se i dimë që dy muaj para zgjedhjeve, emrat e shumicës së deputetëve. Komentimi i...

Shpirti i Turmës bashkëjeton me njeriun dhe është tipar i historisë njerëzore, sepse njeriu në mënyrë të natyrshme është qenie shoqërore që kërkon përherë të shoqërizohet. Porse njohuria për të, përkujdesja ndaj këtij shpirti dhe mbi të gjitha shfrytëzimi i tij për qëllime të caktuara përbën anën tjetër të medaljes. Çeshtja madhore është se sa i theksuar është shpirti i turmës në shoqëri, sepse njeriu i brymosur me një mendësi të tillë ka në themel të mendjes së tij çiftin Sundimtari dhe Turma. Kjo është çeshtje madhore sepse mendimet dhe ndjenjat janë shfaqje të shpirtit të njeriut dhe janë pikërisht ato që përcaktojnë sjelljen e tij shoqërore, domethënë kufirin ndarës çfar quhet e mirë dhe çfar quhet e keqe. Sjellja dhe puna e njeriut janë dy gjëra të ndryshme por që njëkohësisht plotësojnë e bashkëshoqërojnë njëra tjetrën, ngase në fund të fundit ato bashkëshoqërojnë njeriun. Sjellja shoqërore është ajo që përcakton ngjarjet shoqërore, sepse njeriu bën atë që dëshiron të bëjë....

Shqipëria është pis.  Cipa e trashë e plehrave bëhet gjithnjë e më e trashë. Kur flasim për një Shqipëri pa plehra Qeveria flet për grumbullim plehrash, dërgim në landfill, riciklim, incenerim (djegje) ndërtim landfillesh apo ndërtim impjantesh inceneruaes. Kohët e fundit duke habitur cilindo flet dhe bën import plehrash që ndihmokan për të pastruar Shqipërinë.  Flitet por nuk dihet se c’do bëhet e ku do shkohet. Nuk ka një model të përcaktuar e funksional. Nuk ka para për infrastrukturën e menaxhimit të plehrave. Dhe atje ku gjenden disa para nga grantet si në rastin e ndërtimit të landfillit të Bushatit , paratë mbeten të ngurosura e objekti pa perdorur pasi mungojnë paratë tek bashkitë e komunat për të paguar shërbimin për sistemimin e plehrave në  landfill. Ndodh kështu që plehrat shtresëzohen në ambjent të hapur, duke helmuar token, ujin dhe ajrin gjithnjë e më shumë.  Cili duhet te jete modeli Shqiptar për të zgjidhur problemin gangrenë të plehrave? ...

Nga cikli: Çarja Tektonike – si Shqipëria po i afrohet kontinentit afrikan     Po flitet shpesh për arsim të rrënuar dhe shifrën 57% analfabetë funksionalë – dmth. vetëm 43% arrijnë të kenë aftësitë minimale. Por, sipas shifrave zyrtare, mbi 95% të fëmijëve kalojnë me sukses pragun e përcaktuar me provim shteti. Në këtë përqasje njëra nga palët e ka gabim. Duke analizuar rezultatet reale, mekanizmin e vlerësimin dhe politikën që kryen faktikisht institucioni përgjegjës, kuptohet thelbi i enigmës. Analiza në plane të ndryshme, konfirmon çka nuk e kemi parë para syve tanë. Në fund të klasës së 12, kur brezi i arsimuar kontakton tregun, vetëm afro 30% ia dalin në matematikë, dhe në total, 12.83 % faktikisht kanë marrë shërbimin arsimor faktik – mbi pragun e kalimit. PISA është një konfirmim tjetër i rëndë për nivelin e shkollës shqiptare, me 43% kalues në lexim dhe 32 % kalues në matematikë. Por demonstron edhe nivelin e politikë-bërjes, si dhe atë shtet që nuk ka fuqi as të...

Sa herë janë zgjedhjet Shqipëria le përshtypjen e ishullit në përmbytje. Evropa dhe SHBA-ë thonë është tejkaluar limiti. Ndërmjet flakëve të pushtetit dhe opozitës është shtangur plot frikë elektori. Çka të bëjë ai? «Quo Vadis» ky titull i romanit të shkrimtarit polak Henryk Sienkiewicz duket si moto e përjetshme shqiptare.  Shqipëria së shpejti do të zgjedh primatët e saj të vjetër me rroba të reja ose do akreditojë politikanë të rinj, të cilët shtangur e këmbëkryqëzuar belbëzojnë aporinë e romansierit polak sikur të ishte vetë përgjigja, adresa dhe fatumi që duhet të ndjekin. Sa herë që nisin garat për pushtet Shqipëria acarohet duke rrezikuar ta katapultoj veten dekada e ndoshta një shekull pas epokës aktuale. Kësaj radhe ajo madje rrezikon edhe më shumë se herët e tjera. Jo sepse shqiptarët janë «egërsuar» edhe më shumë, porse miqtë dhe sponsorizuesit e plisave të Gadishullit sillen sikur nga lodhja të shpresojnë që nëpërmjet ndonjë të keqeje të ç’mëkatohen më vonë posi Ponc...

Me Letrën e tyre për zgjedhjet e 23 qershorit që mban datën 8 maj 2013, por që vetëm dje u dorëzua për shtypin, duket se  Ipeshkëvinjtë katolikë të Shqipërisë kanë dashur kësaj here t’u ikin toneve të përgjithshme e të ndalen në disa problematika të veçanta të zgjedhjeve. Një analizë të kësaj Letre nuk mund të mos e nis nga fundit i letrës, ku Ipeshkëvinjtë katolikë, në përkim edhe me partnerët ndërkombëtarë të Shqipërisë, i ngarkojnë politikës shqiptare përgjegjësinë e mosmarrjes së statusit të vendit kandidat. Ndër shkaqet e kësaj vonese dallohen pikërisht te mosadministrimi i mirë i zgjedhjeve në të kaluarën dhe mosmarrëveshja për votimin e ligjeve të nevojshme për integrimin. Sigurisht mund të ketë dhe ka edhe shkaqe të tjera, por duket se këto dyja përbëjnë thelbin e këtij dështimi të politikës në Shqipëri. Në fakt Ipeshkëvinjtë janë në përkim të plotë me atë çka ata kanë thënë në Letrën Baritore me rastin e 100-vjetorit të Pavarësisë, në të cilën thuhet me forcë se e...

“Lul Basha është një fushatist tejet efiçient,” më tha Valentina Leskaj, drejtuesja e fushatës së 2009-ës në Elbasan për PS-në, kur e pyeta pas atyre zgjedhjeve sesi mund ta shpiegonte që dy koalicionet kishin dalë barazim me mandate në atë qark. Dhe në këtë fjali të Leskajt, ndoshta fshihet edhe kyçi i prishjes së atij barazimi në 23 qershor… Nga informacionet që kam mbledhur pas zgjedhjeve të 2009-ës, më rezulton se Basha zbatoi ne qarkun e Elbasanit strategjinë elektorale të mikro-shënjestrimit, të hartuar e zbatuar me aq efikasitet nga Carl Rove, strategjisti elektoral i Bushit të Ri. Pasi Basha evidentoi me një punë të palodhshme të njerzve të shtabit të tij prirjet e votimit të çdo qendre banimi, sado të vogël, ai i shënjestroi mesazhet dhe premtimet sipas nevojave që kishte secila prej tyre. Basha s’përtoi të shkonte edhe në lagjen më të largët të fshatit më të largët, për t’u premtuar edhe një grushti votuesish diçka për të cilën kishin nevojë. Si rezultat, mandatet në Elbasan...

Për të asht shkrue shumë e prapseprap asht thanë shumë pak, e kam fjalën për studimin e veprës së tij, sidomos asaj të Mbasluftës por edhe për vitet e kalueme në Romë. Nuk kemi nji jetëshkrim të plotë të Ernest Koliqit, por mbi të gjitha na mungon nji studim sistematik i gjithë veprës së tij. Në pritje të këtyne po kufizohemi me shkrue dy rreshta me rasën e përvjetorit të tij të lindjes.Nuk asht i qartë viti i lindjes së tij, por për me i ra shkurt, tue u bazue në të dhana të vetë familjarëve, ka shumë gjasa që Ernesti të ketë lindë në Shkodër me 20 maj 1901, e jo në vitin 1903 siç asht shkrue deri tashti. Lajthitje të tilla për kohën kanë qenë të zakonshme, por gjetja e regjistrit të pagzimit të famullisë së Shkodrës kishte me i vu kapak kësaj pune pse të paktën për vitin do të ishim të sigurtë, tue qenë se pagzimi i fëmijëve asokohe bahej mbrenda nji kohe relativisht të shkurtë.Në vjeshtën e vitit 1943 Koliqi pat mbërrijtë me i shpëtue dhunës komuniste tue ikë prej portit të Tivarit...

LETËR e HAPUR Po shkruaj publikisht, pasi kjo histori private mund të shërbejë për opinionin publik. Po grabitem për së dyti! Herën e parë nga dora e krimit  më 2010-n; së dyti, nga krimi me duart e drejtësisë më 2013-n! Nga njëra dorë kam një vendim të Gjykatës për Krime të Rënda, të formës së prerë, që ka dënuar fajtorët të cilët më vunë gjobë. Nga dora tjetër kam një vendim të një gjyqi civil që vjen tërësisht në kundërshtim me Gjykatën e Krimeve të Rënda. Në dorën ku kam vendimin e formës së prerë të Krimeve të Rënda, fajtorët që siguruan me dhunë një kontratë shitjeje makine nga dora ime, janë dënuar penalisht për gjobëvënie. Në dorën tjetër të gjyqit civil, një bashkëpunëtor i tyre (mik i fajtorëve), më akuzon se unë i paskam vjedhur atij makinën time! Pra, kolegë të medias, në mes të dy duarve jam unë, Leonard Bombaj, qytetar i Republikës së Shqipërisë, që u jam borxhli hajdutëve! Me duart lart! Me dy vendime kundër njëra-tjetrës. Po vazhdoj. Në dorën që kam vendimin e...

Një nga elementët bazë të drejtësisë, që është thelbësore për shprehjen e plotë të dinjitetit të natyrshëm dhe të të drejtave të  barabarta e të patjetërsueshme të të gjitha qenjeve njerëzore janë zgjedhjet e lira e të ndershme. Ky është mekanizmi bazë i krijimit të hapsirës për një qeverisje që përfaqëson vullnetin e shumicës së një populli, qeverisje e cila ka detyrimin të sigurojë të gjitha kushtet e nevojshme për një votim të fshehtë, të lirë e të ndershëm. Kur një qeverisje e tillë e humbet besimin e zgjedhësve të saj, këtyre u krijohet mundësia që në zgjedhjet e ardhshme, të përcaktuara sipas ligjit, të zgjedhin një tjetër qeverisje që ata besojnë se do të jetë më e mirë. Kjo bën që udhëheqësia politike e vendit të rrotullohet ciklikisht në kërkim të më së mirës. Por kjo do të ndodhte vetëm kur votuesve t’u krijoheshin mundësitë të gjykonin vetë për udhëheqësinë dhe kandidatët, pa u shtrënguar, pa u frikësuar, pa u mashtruar, pa u kërcënuar, pa shfrytëzuar në mënyrë...