Mërziteni po t’ju them një gjë që e kam thënë shpesh? Po jua them prapëseprapë: “Ambasadorët janë më shumë se kurrë të pushtetshëm këtyre anëve tona”. Kanë qenë të pushtetshëm prore, pasi shteti ynë, të cilit ne do t’i festojmë plot pompë 100 vjetorin në nëntor, është qysh në origjinë një shtet ambasadorësh, dmth një shtet i krijuar nga ambasadorët, ose më saktë nga diplomacia ndërkombëtare. Ky fakt, tok me faktin tjetër që ka të bëjë me një si kompleks inferioriteti ndaj të huajve që neve shqiptarëve, ca prej izolimit, e ca prej prapambetjes e pafuqisë, na ka shoqëruar aq shumë në kohëra sa sot e kemi në ADN-në tonë, janë sfondi historik ku është zhvilluar e ushqyer fuqia e ndikimi i ambasadorëve në vendin e shqipeve. Regjimi komunist ishte në një farë mënyre një parantezë anti-ambasadoriale në historinë tonë shtetërore, por kjo vinte prej një trilli autarkik të diktatorit, e jo prej ndonjë motivimi në emër të sovranitetit e të dinjitetit nacional. Madje, që të jem i saktë, praktikat...

Pas një pune skllavëruese dhjetravjecare, shpërndarja e tokës  nga qeveria e Partisë Demokratike mbi bazën e ligjit 7501, u përjetua nga fshatarësia si një dhuratë nga Zoti. Shtoj kësaj dhe privatizimin e banesave shtetërore pothuaj falas për punonjësit e qytetit, të dyja këto masa me frymë të theksuar humane, bënë që i ndjeri Ali Spahia, një individ i dalluar për trajtimin e shtruar të problemeve, të nxitonte të deklaronte se Partia Demokratike do të rrinte gjatë në pushtet. Gjysëm shekulli më parë fshatarit i ishte dhënë një herë toka mbi bazën e trungut familjar, por kjo rezultoi si një shaka që nuk jetoi gjatë. Tani fshatarit ju shpërnda toka mbi bazën e frymëve në familje, formë që edhe Babëfit, ideologut parashkencor të komunizmit, nuk i kishte shkuar ndër mënd. Sidoqoftë, jemi të detyruar t’i kushtojmë vëmendjen e nevojshme formës, pasi kjo përbën thelbin e asaj që duam të vëmë në dukje, pra, rezultatin ekonomik të këtij ligji të miratuar më shumë se pesëmbëdhjetë vite më...

Ka disa ditë që më mundon fakti se si një aktivist për të drejtat e LGBT, në një moment kyç si ky që po kalon në Shqipëri lëvizja LGBT, nuk mund t’u përgjigjem me argumenta ideologjikë (pse jo, fundja!) dhe parimorë mijëra komenteve nacionaliste që po pushtojnë mediat online shqiptare, sa herë që ka ndonjë lajm rreth LGBT, apo sa herë që mediat vetë shpikin ndonjë lajm të tillë. Janë “argumenta” të tipit: Ne jemi shqiptarë; Ne s’kemi homoseksualë; Këto që po na dëgjojnë veshët janë tregues se sa poshtë ka rënë krenaria shqiptare; Ky është fenomen i importuar nga perëndimi; Po na e ndosin flamurin me ato ngjyrat e shpifura të tyre, etj, etj. Për të qenë i sinqertë, kemi vendosur të jemi informues, më shumë se reagues, duam të edukojmë, më shumë se të ç’edukojmë, po mendojmë më shumë si të bashkojmë, më shumë se si t’i ndajmë më qartazi njerëzit në qëndrime të imponuara, ne kemi nevojë të përfshijmë, më shumë se të veçojmë. Lëvizja LGBT është ndër më të rejat në Europë, mosha mesatare e...

Ligjërimi politik në anët tona, përpara se të jetë i majtë apo i djathtë, madje përpara se të jetë shoqëror, ekonomik, ambientalist etj., është konfliktual. Mediat priren ta theksojnë edhe më këtë tipar, gjë që bëhet më e perceptueshme në rastin e televizionit. Nuk kemi të bëjmë me një dukuri specifike shqiptare. Në të gjithë botën ligjërimi politik priret të jetë konfliktual dhe televizioni e ka funksion, si të thuash organik, ta nxjerrë edhe më në pah. Ky tipar global jo rrallë mishërohet alla shqiptarçe nga mediat tona. Konkurrencë vs konflikt Parë në rrafsh semantik, politika është e pandarë nga konkurrenca dhe ndeshja. Thënë ndryshe, kuptimet konkurrencë dhe ndeshje janë bërthama kuptimore të fjalës politikë, qoftë kur e përdorim për të emërtuar artin e të qeverisurit, qoftë kur e përdorim në kuptimin strategji dhe taktika për të fituar dhe mbajtur pushtetin. Demokracia nënkupton gjithmonë dy palë, dy aktorë: mazhorancën që synon ta mbajë pushtetin dhe opozitën që bën oponentin...

Të dielën e shkuar pati zgjedhje në një numër vendesh. Diku ishin presidenciale, diku parlamentare e diku tjetër administrative. Më të rëndësishmet ishin ato të Francës, gjë që ka të bëjë me rolin e vetë Francës në ekonominë, politikën e diplomacinë europiane në këto kohë të një krize të frikshme kontinentale. Mund të ketë ide se mes Sarkozy-së e Hollande-it nuk ndryshon ndonjë gjë në thelb, por kjo do të ishte një optikë shumë amatoreske. Mes të dyve, nëse u referohemi premtimeve e projekteve elektorale, ka një hendek të madh; është aq i madh ky hendek sa ardhja e Hollande-it ka provokuar shqetësim e debat edhe në vende të tjera. E pastaj, ndryshimi i qiraxhinjve në pallatin Élysée nuk është një gjë e paktë as për politikën e brendshme franceze. Për herë të parë një socialist kish hyrë në këtë pallat 24 vjet më parë. Dhe konsekuenca e parë e këtyre zgjedhjeve presidenciale ishte dalja në pension e Sarkozy-së, e këtij personazhi që, për shkak të karizmës e pulsioneve të protagonizmit...

Skandalet më të fundit në arsimin e lartë nuk na japin asnjë informacion më tepër se ato që kishim. Nga ana tjetër, internacionalizimi i çështjes provon edhe njëherë paturpësinë e atyre që drejtojnë arsimin shqiptar. Në veçanti, zoti Tafaj nuk na zhgënjen dhe arrin për të disatën herë të bëhet qesharak, kësaj radhe edhe në sy të botës, duke deklaruar se ministria ka ngritur një grup ekspertësh për të verifikuar rastin. Në këtë çështje nuk ka asgjë për të verifikuar ose për të hetuar. Çdo gjë është e qartë si drita e diellit dhe ky zotëri po mundohet të mbulojë diellin me shoshë dhe të vazhdojë të genjejë siç ka bërë deri tani. Të mos harrojmë se ata që firmosin ato diploma janë ata që komisioni i ministrit ose i protezave të tij qeveritare u kanë dhënë titullin me procedura të turpshme dhe të jashtëligjshme. Janë ata "profesorë" që sot nuk turpërojnë veten, sepse u është bërë faqja shollë, por po damkosin një komb të tërë. Pasojat e këtyre diskreditimeve janë të pallogaritshme dhe...

Të premten e kaluar, para se të shkoja në emisionin Debat të Alfred Pezës në Vizion Plus, ndalova për të blerë një paqetë cigaresh tek dyqani i lagjes time. Dyqanxhiu më pyeti se për në ç’emision isha nisur dhe se cila do të ishte tema e emisionit. I thashë se po shkoja te emisioni i Pezës dhe se tema do të ishte zgjedhja e Presidentit të Republikës. “Akoma s'jeni lodhur me telenovelën e presidentit,” m’u përgjigj dhe shtoi: “Diskutoni për hallet e njerzve të thjeshtë si unë, që po i afrohemi falimentimit, se presidenti i ri nuk ka për t'na i zgjidhur hallet tona”. I premtova se, në një mënyrë a një tjetër, do ta adresoja edhe shqetësimin e tij në emision. Për të qenë krejtësisht i sinqertë, duhet të them se, po të mos më kishte mbaruar paqeta e cigareve para emisionit, nuk do të më kishte rënë ndërmend që, gjatë emisionit, të bëja arsyetimin e mëposhtëm rreth lidhjes që ekziston mes zgjedhjes së Presidentit të Republikës dhe halleve të shqiptarëve të thjeshtë. Duke...

Para pak ditësh ndoqa rastësisht një kronikë në televizion mbi punimet e komisionit parlamentar të arsimit. Përveç faktit se disa prej anëtarëve të komisionit dukeshin sikur ishin sjellë aty me zor, ajo që më ngacmoi të shkruaj këto dy rreshta është mënyra se si trajtohet nga Ministria e Arsimit, por edhe më gjerë, koncepti i konfliktit të interesit. Mesamë kujtohet, atë ditë komisioni po diskutonte mbi tekstin e këshilltarit të kryeministrit. Një rast tjetër i përfolur më pas në shtyp ishte përzgjedhja e librit të një drejtuesi të lartë të partive të koalicionit qeveritar. Nuk është qëllimi im të diskutoj këtu mbi cilësinë e këtyre teksteve. Ajo që dua të diskutoj është se unë dhe ndoshta edhe disa nga lexuesit nuk e kemi shumë të qartë se çfarë kuptojnë qeveritarët tanë, si për shembull Ministri i Arsimit, me termin “konflikt interesi”. Konflikti “faktik” i interesit përkufizohet në përgjithësi si një mospërputhje midis detyrave publike dhe interesave private të një zyrtari. Kjo...

Të mërkurën isha i ftuar në tryezën që organizoi PS-ja me analistë, gazetarë e pronarë të mediave shqiptare rreth reformave që ajo parashikon të propozojë për këtë sektor të rëndësishëm për konsolidimin e demokracisë sonë të brishtë. Një nga shqetësimet që u ngrit në tryezë ishte ai rreth njëanësisë së skajshme të Radio-Televizionit Publik. Dhe unë ofrova në tryezë disa ide për reformimin e tij, të cilat, përmbledhtazi, po i ndaj më poshtë me lexuesit e respublica.al. Radiot dhe televizionet publike, në shumicën dërrmuese të vendeve, financohen kryesisht me paratë e taksapaguesve. Kjo sepse, si shumë shërbime të tjera që ofrohen nga shteti, ato konsiderohen si të mira publike (të mirat publike ose nuk ofrohen dot nga privatët, ose nuk janë fitimprurëse për ta). Por në disa vende, radio dhe/ose televizione publike financohen në mënyrë vullnetare nga vetë publiku. Kështu për shembull, në SHBA, radioja dhe televizioni publik, ndërkohë që nuk i ndërpresin programet me spote publiçitare (...

Më 22 Prill, me rastin e Ditës së Tokës, kryebashkiaku Basha u bëri thirrje qytetarëve të Tiranës që të përdorin sa më pak makinat, pasi në këtë mënyrë do ndihmonin në uljen e nivelit të ndotjes që ka sot kryeqyteti. Basha tha se qytetarët duhet të përdorin mjete alternative për transport, duke përmendur ecjen në këmbë, biçikletat dhe transportin publik. Natyrisht që me transport publik vetëm për momentin duhet të kemi parasysh autobusët, pasi së shpejti do të kemi linjë tramvaji. Në pamje të parë thirrja është korrekte, pasi kështu jo vetëm që qyteti do ndotej më pak, po edhe qytetarët do bënin jetë më aktive e të shëndetshme. Por nëse e shohim këtë thirrje (në pamje të parë të natyrshme) në raport me situatën e trafikut dhe sidomos të gjendjes së transportit urban në Tiranë, atëherë thirrja e Bashës duket së paku qesharake. Që zoti Kryebashkiak jeton në Tiranë e dimë. Dimë gjithashtu se për lëvizjet e tij nuk përdor as biçikletë e as (larg qoftë) transportin publik. E shumta mund të...

Liria e shtypit në Shqipëri bën përsëri hapa mbrapa. Jemi të parafundit në rajon, duke lënë vetëm Maqedoninë poshtë nesh. Konstatimi bëhet nga raporti më i ri i organizatës Freedom House. Parë nga larg, kjo renditje në honin e lirive të shtypit në Ballkan duket një paradoks: Shqipëria, Tirana, zien me media televizive dhe shtyp të shkruar. Të bësh një shëtitje në rrugët kryesore të kryeqytetit shqiptar, makinat me logot e televizioneve, ia kalojnë në numër çdo biznesi tjetër privat. Nuk sheh të tilla as për akullore, as për banka, as për prodhime farmaceutike…Një ditë shiu, në sheshin “Italia”, qëndronin të parkuara në pritje të një lajmi 5 makina të televizioneve të ndryshme. Çfarë po bën Shqipëria? Prodhon kaq shumë lajm? Ka kaq shumë gazetarë? Të bësh një kalim të shpejtë në Tv me telekomandë dhe të ndalesh në një kioskë që shet gazeta vë re një lulëzim të paparë. Por kjo nuk është shenjë e lirisë së shtypit, apo e kërkesës së tregut për informacion. Kjo situatë është rezultat i...

Në harkun e një jave, qëkurse bëri publike autokandidaturën e tij në studion e Sokol Ballës, Fatos Nano e mori mesazhin. Cinik, të drejtpërdrejtë dhe mesa duket, të paapelueshëm. Pas asaj daljeje televizive, ku shpalosi dëshirën e tij presidenciale, ish-kryeministri takoi të nesërmen kreun e LSI, Ilir Meta, në fundjavë ambasadorin amerikan Arvizu, të martën Sali Berishën dhe të enjten, Edi Ramën. Pra, mori kontaktin e premtuar me të gjithë personazhet që, gjatë kësaj vere, do të vendosin se cili do të jetë bujtësi i ardhshëm i Pallatit të Brigadave. Edhe nëse do ta shtrydhte të gjithë rezultatin e këtyre takimeve në një enë të vetme, zor se do të mbushej me të një gotë e vogël uji. Megjithëse Ilir Meta njohu kontributin e tij politik, megjithëse Arvizu tha se pëlqente qëndrimin e Nanos ndaj 21 janarit, megjithëse Sali Berisha pranoi të dëgjojë ambicien e tij të përsëritur për postin e kreut të shtetit dhe megjithëse Rama me Ruçin ndenjën dy orë në takim me të (diçka e paprecedentë që...

Teksa ishte përgjigjur në pyetjen e 24 të pyetësorit të gazetarit Mustafa Nano, publicisti Ardian Klosi nga shtatori i vjetëm e kishte definuar qartë konceptin e vdekjes. Nëse kishte frikë nga vdekja, Klosi kishte thënë: “Aspak, vetëm se do të doja të mos ishte e dhunshme. Të ikësh i qetë, me vetëdije e pa dhimbje duhet të jetë një bekim. Nuk kam frikë nga vdekja, të ikësh i qetë nga kjo botë, duhet të jetë një bekim”. Pjesa dytë e fjalisë është dhe fjala e mbramë, të cilën Klosi e shkroi në formë mesazhi për gruan e tij. Ky formulim është analiza e fundit e Ardian Klosit dhe kumti se në shoqërinë shqiptare njerëzit mund ta kenë një fat të tillë. Jo për shkak të përcaktimit personal, por për shkak se, duke mos dalë nga korniza, shoqëria shqiptare ende po vazhdon të paraqesë rrezik për individin, ku ai nuk mund të shfaqet dhe ku është shënjestër e mediokritetit të pushtetit e mbase edhe shoqërisë në përgjithësi. Ai iku nga kjo botë duke lënë peng dëshirën e tij për një bisedë me Gjergj...

Prindër, Nëse libri që po lexojmë nuk na zgjon, si një grusht mbi kokë, përse e lexojmë atëherë? Kemi nevojë për  libra që na godasin si fatkeqësia, që na turbullojnë thellësisht, si vdekja e dikujt që duam më shumë se veten, si një vetëvrasje. Një libër duhet të jetë si një çekiç, për të thyer detin e akullt brenda nesh. (F. Kafka). I pat rënë këmbanave z. Ardian Klosi në një artikull të tijin “63.000 mediokritet” për  problematikën e abetares së papërshtatshme me autor M.Gjokutaj, Sh. Rrokaj. E njëjta Abetare po përdoret dhe sivjet. Për fajin tonë, këtë abetare e morëm në dorë vetëm pak ditë para se vajza jonë të fillonte shkollën. Kur e përfunduam, megjithëse në të asgjë poetike nuk gjetëm, na erdhën  ndër mend disa vargje nga Nazim Hikmet: “Mos jeto në këtë jetë si të ishe me pushime/ Besoji grurit, detit, tokës/ por mbi të gjitha, besoji njeriut/ Duaj rërën, makinën, librin/ por mbi të gjitha duaj njeriun”. Në emër të këtyre dy dashurive, njeriut së pari,  e...